Tradities

Ambacht, vakmanschap en techniek

 

KANT MAKEN IN VLAANDEREN

 

Tradities_Kant maken in Vlaanderen_2019_Erfgoedcel Brugge

Het vervaardigen van kantwerk is een eeuwenoud (kunst)ambacht. De traditie van het kant maken is opgenomen in de Vlaamse inventaris van immaterieel cultureel erfgoed.

Ook Brugge kan uitpakken met een rijke traditie in het maken van kant, die teruggaat tot de 16de eeuw. Verschillende organisaties houden dit ambacht ook vandaag nog levendig:

Kantcentrum Brugge

In dit kantmuseum wordt op de benedenverdieping het verhaal van de Brugse kant gebracht. In het kantatelier op de verdieping worden in de namiddag kantklosdemonstraties gegeven, alsook tal van cursussen. Lees meer.

Kant & Textielatelier – Academie Brugge DKO

In het Deeltijds Kunstonderwijs in Brugge kan je verschillende kantopleidingen volgen. In het Kanthuis kan je kiezen uit klassieke kant, hedendaagse kant of kant gecombineerd met textiel en mode. Lees meer.

HANDMADE IN BRUGGE

 

Tradities_Handmade in Brugge_2018_Handmade in Brugge

Handmade in Brugge zet het ambachtelijk maken in Brugge in de kijker. Onze stad wordt veelal geassocieerd met het meesterschap van ambachtslui uit het verleden, maar ook vandaag is Brugge de thuisbasis voor vele vakmensen, ontwerpers en ambachtelijke ondernemingen. Handmade in Brugge wil hen inspireren en ondersteunen en toont zo de hedendaagse relevantie van ambachten. Lees meer.

In 2019 werd de organisatie genomineerd voor het Register van inspirerende voorbeelden voor het borgen van immaterieel erfgoed, en door de minister voor cultuur op het Register geplaatst. Door ambachten een toekomst te geven, zet dit initiatief actief in op het borgen van dit immaterieel erfgoed.

 

MEESTER-LEERLING-TRAJECTEN

 

Met de meester-leerling-beurzen zet de Vlaamse Overheid actief in op de ondersteuning van ambachtelijk vakmanschap. Zo krijgen vakmensen de ruimte om gedurende een langere periode samen te werken met iemand die bij hem of haar in de leer wil gaan.

Op die manier kunnen de leerlingen zich tot vakmannen en -vrouwen ontpoppen en wordt dit vakmanschap doorgegeven aan volgende generaties.

Tradities_Meester-leerling-trajecten_2019_Handmade in Brugge

In 2018 en 2019 werden in totaal 62 meester-leerling-trajecten gesubsidieerd. In Brugge kregen deze vijf trajecten een beurs toegekend:

  • Martine Eeckhout (meester), Annelies Vanherck, Marijke Salden, Anne Philips (leerlingen) / Van handschriften tot waardevolle drukken, van bibliofiele uitgaven tot kinderboeken….. ons handgeschreven en gedrukt verleden door gespecialiseerde ambachtelijke restauratietechnieken een duurzame toekomst geven
  • Mieke Wissels (meester) / Valerie Cockhuyt (leerling) / Meester en leerling redden de meubelen: oud stoffeerambacht in een modern, hedendaags jasje!
  • Studio XII (Lieve Cornil) (meester), Jolien Goemaere (leerling) / Een onderbouwde en historische kennis van de handgeschreven letter is cruciaal in de digitale 'letter' wereld
  • Kristoffel Boudens (meester), Mark Baardman (leerling) / Schriftbeeld-houwen en met de hand vorm geven aan tekst voor steen
  • John Dumarey (meester), Bert Vertommen (leerling) / Doorgeven van vakmanschap: restauratie van traditionele houten volksspelen

DIVERSE

Tradities_Diverse opleidingsorganisaties_2019_Matthias Desmet 

Brugge telt nog heel wat meer opleidingsorganisaties met een focus op het doorgeven van (ambachtelijk) vakmanschap:

Eucora

Deze vzw organiseert verschillende opleidingen, waaronder een houtopleiding, bouwopleiding en schilder- en decoratieopleiding. Lees meer.

CORES

CORES staat voor het Competentieplatform voor Conservering en Restauratie van Boeken en Archief. Het betreft een samenwerking tussen Brugse archieven en erfgoedbibliotheken en Syntra West, die sinds 2009 een opleiding rond conservatie en restauratie van boeken en archief organiseert. Lees meer.

European Lettering Institute

Het European Lettering Institute (ELI) biedt een professionele lange termijn opleiding aan in de letterkunsten. Lees meer.

Feesten, rituelen en sociale gebruiken

 

STOETEN EN PROCESSIES

 

Tradities_Stoeten en processies_2012_Matthias Desmet

Heilig Bloedprocessie vzw

De processie herdenkt al meer dan acht eeuwen de aankomst in de stad van een relikwie met enkele druppels van het bloed van Jezus. Ze gaat jaarlijks uit op Onze-Lieve-Heer-Hemelvaart en legt dan een parcours doorheen de centrumstraten van Brugge af. Lees meer.

De Heilig Bloedprocessie werd ook opgenomen in de Vlaamse inventaris van immaterieel cultureel erfgoed.

Brugse Belofte

De jaarlijkse processie gaat al sinds 1304 telkens op Maria-Tenhemelopneming (15 augustus) uit en is daarmee de langste in ere gehouden belofte in Europa. Tijdens de optocht wordt een kaars van de Onze-Lieve-Vrouw-van-Blindekenskapel naar de Onze-Lieve-Vrouw-ter-Potteriekerk gedragen.

Praalstoet van de Gouden Boom

De stoet trekt vijfjaarlijks door de straten van Brugge en brengt een feeërieke evocatie van roemrijke episodes uit het verleden, met historische feiten én een levendige fantasie. Hiermee viert de stad haar bestaan, bevestigt haar identiteit, en herdenkt haar geschiedenis. Lees meer.

DIVERSE

 

Ook deze feesten, rituelen en sociale gebruiken hebben hun plek in Brugge:

 

Reuzencultuur

Het gebruik van reuzen (metershoge poppen) tijdens allerlei optochten en evenementen is wijdverbreid in Vlaanderen. Zo heeft bijna iedere gemeente haar eigen reuzen. In Brugge heb je o.a. De Huzarenreuzen, de reuzen Jan Breydel en Pieter De Coninck, en de reuzen van de Gouden Boomstoet. Ook in de Brugse deelgemeente Sint-Kruis gingen tot 2001 reuzen uit.

De reuzencultuur is opgenomen in de Vlaamse inventaris van immaterieel cultureel erfgoed.

Tradities_Reuzencultuur_1975_ErfgoedBrugge.be - collectie Stadsarchief

Woonwagencultuur

De woonwagencultuur is het geheel van tradities, gebruiken en opvattingen van mensen die sinds generaties permanent in een woonwagen (willen) wonen. In Brugge zet Mensen van de weg zich in om de geschiedenis en het erfgoed van Voyageurs, Manoesjen, Roms en Roma in de kijker te zetten.

De woonwagencultuur is opgenomen in de Vlaamse inventaris van immaterieel cultureel erfgoed.

 

Kermiscultuur

Tradities_Kermiscultuur_2012_ErfgoedBrugge.be - Nick Hannes

Miljoenen mensen in België gaan jaarlijks naar de kermis. In Brugge is de Meifoor al eeuwenlang een trekpleister. De wortels van het volksfeest gaat terug tot in de 13de eeuw, toen er voor het eerst een Internationale Jaarmarkt in Brugge werd georganiseerd.

De kermiscultuur is opgenomen in de Vlaamse inventaris van immaterieel cultureel erfgoed.

 

Vertellen en taalgebruik

 

REDERIJKERSCULTUUR

 

Tradities_Rederijkerscultuur_2018_Erfgoedcel Brugge

De rederijkerscultuur kenmerkt zich door een liefde voor taal in de ruime zin van het woord, en vormt de voornaamste reden voor het ontstaan en verder bestaan van de rederijkerskamers. In Brugge worden al in de 15e eeuw twee kamers opgericht: De Drie Santinnen en de Rederijkerskamer van de Heilige Geest, één van de oudste in Vlaanderen. Vandaag houdt nog één kamer de rederijkerscultuur in de stad levendig:

Kamer van Retorika vzw

De Koninklijke Kamer van Retorika vzw is een culturele vereniging en rederijkerskamer, gevestigd in Sint-Michiels (Brugge). De vereniging werd in 1956 opgericht met als doel de rederijkerscultuur – een liefde voor taal en taalvaardigheid in de ruime zin van het woord – in stand te houden. Lees meer.

De rederijkerscultuur is opgenomen in de Vlaamse inventaris van immaterieel cultureel erfgoed.

 

VLAAMSE GEBARENTAAL

 

De Vlaamse Gebarentaal (afgekort VGT) is de gebarentaal die door Doven en Slechthorenden in Vlaanderen gebruikt wordt. In Brugge biedt SNT Volwassenenonderwijs verschillende cursussen gebarentaal aan. Lees meer.

 De Vlaamse gebarentaal is opgenomen in de Vlaamse inventaris van immaterieel cultureel erfgoed.

 

Muziek en podiumkunsten

 

VLAAMSE BEIAARDCULTUUR

 

Tradities_Beiaardcultuur_2018_Musea Brugge

De beiaardkunst heeft haar wortels in het Vlaanderen van de 16de eeuw en is opgenomen in de Vlaamse inventaris van immaterieel cultureel erfgoed. Ook de Brugse beiaard gaat terug tot die periode. Vandaag bouwen twee organisaties een werking uit rond de beiaard en houden zo dit unieke immaterieel erfgoed levendig:

Beiaard Brugge

De Brugse beiaard valt onder de werking van Musea Brugge. Stadsbeiaardier Wim Berteloot bespeelt de klokken meerder keren per week. Lees meer.

Brugse Klokkenspelvereniging

De Brugse Klokkenspelvereniging werd in 1976 opgericht, met als doel de bescherming, integratie en promotie van de klokken- en beiaardcultuur in alle facetten van het Brugs stadsleven. Lees meer. 

DIVERSE

 

De Liebaart vzw

De vzw, met interesse voor de middeleeuwen, reconstrueert het leven in Vlaanderen rond het jaar 1302. Lees meer. 

Sport en spel

 

HISTORISCH SCHUTTERSWEZEN IN VLAANDEREN

 

Tradities_Schuttersgilden_2012_Jimmy Kets

Schuttersgilden werden eeuwen geleden opgericht om in te staan voor de veiligheid van de plaatselijke bevolking. Vandaag de dag bestaan ze nog steeds in de vorm van sociale verenigingen, waarbij het groepsgevoel primeert. Het historisch schutterswezen is opgenomen in de Vlaamse inventaris van immaterieel cultureel erfgoed.

Brugge heeft hierin in een heel rijke traditie, met verschillende nog actieve schuttersgilden:

Hallebardiers - De Sint-Michielsgilde

De Sint-Michielsgilde is de ouste bekende schermersgilde van Vlaanderen en gaat terug tot 1444. Lees meer.

Keizerlijke en Koninklijke Gilde de Vrije Archiers van Mijnheere Sint-Sebastiaen 

De Vrije Archiers van Mijnheere Sint-Sebastiaen werd gesticht door hertog Karel de Stoute bij octrooi van 22 februari 1476. vandaag behoort zij tot de mooiste en voornaamste gilden van het land. Lees meer.

Koninklijke en Prinselijke Hoofdgilde Sint-Joris Stalen Boog

Deze gilde van kruisboogschutters gaat al 700 jaar terug in de tijd. Lees meer.

Koninklijke Hoofdgilde Sint-Sebastiaan

De Sint-Sebastiaansgilde bestaat als gilde meer dan 600 jaar, en dit ononderbroken tot op de dag van vandaag. Lees meer.

Koninklijke Handbooggilde De Hert

De koninklijke handbooggilde De Hert werd opgericht in het centrum van Brugge in 1926. Gasthof ‘De Hert’, gelegen in de Langestraat, was de eerste thuisbasis. Lees meer.

Vrije Archiers Tillegem

Het domein Tillegem is al sinds de 18de eeuw populair bij schuttersgilden. In 2000 sloegen drie van hen – Sint-Michiels, Sint-Sebastiaan en de Vrije Archiers Tillegem – de handen in elkaar. Lees meer.

DIVERSE

 

VlaS vzw / Vlaamse traditionele sporten
De organisatie ondersteunt de promotie van traditionele sporten, meer bepaald de beoefening van volkssporten in clubverband. Voorbeelden hiervan zijn schuttersgilden (van staande en liggende wip tot kruisboog), maar ook krulbolverenigingen en kegelen. Lees meer.

 

Eten en drinken

 

Ook op culinair vlak worden in Brugge heel wat tradities levendig gehouden. Denk maar een de Belgische frietkotcultuur en de Belgische biercultuur. Beide zijn opgenomen in de Vlaamse inventaris van immaterieel cultureel erfgoed.