Op zoek naar het onzichtbare Brugge, Archeologische verkenningstocht doorheen Brugge

Kenmerkend voor archeologische sporen is dat ze in de bodem te vinden zijn. Niet te zien dus, tenzij de resten opgegraven en bewaard zijn of de vondsten tentoongesteld. Alhoewel op het eerste zicht onzichtbaar, levert de archeologie evenwel essentiële bouwstenen aan voor de geschiedenis van de stad Brugge.
Om het archeologische verhaal – en dus ook de geschiedenis van de stad – beter te begrijpen , is het noodzakelijk om in de eerste plaats aandacht te schenken aan de natuurlijke situatie. Van de oorspronkelijk toestand is door de vele terreinnivellaties niet veel meer te merken. Toch maakt een blik op de digitale hoogtekaart heel wat duidelijk. Er is de zandrug, waarop de bewoning zich vestigt, de Reie die door de stad slingert en verschillende depressies. Het noordelijke gedeelte van de stad ligt duidelijk lager. Hier mondde de Reie ooit uit in een getijdengeul die in verbinding stond met de zee.
De vroegste bewoning bevond zich op de zandrug. Resten uit het neolithicum, de bronstijd en de ijzertijd zijn verspreid over de stad bewaard.
De zoektocht naar het onzichtbare (archeologische) Brugge start op de Burg. Op de plaats waar de wortels van de stad liggen. Men is niet langer van mening dat zich hier een Romeins castellum bevond, wel was er vanaf de 9de eeuw het bestuurlijk centrum van de stad in wording gevestigd. In de kelders van het hotel Crowne Plaza zijn behalve de funderingsresten van de Sint-Donaaskerk ook de vroegste middeleeuwse vondsten gedaan op de burgsite, te bekijken. In the Irish Pub is een deel van de burchtmuur te zien.
De vroegste burgerlijke bewoningskern strekte zich uit tussen de Oude Burg en de Steenstraat, met wellicht het Simon Stevinplein als markt. De oudste haven zou zich aan de Spiegelrei bevonden hebben.
Hert dagboek van Galbert van Brugge is een momentopname uit 1127. Van de begin 12de-eeuwse stad is de omwalling grotendeels bewaard, met aan de Pottenmakersrei een stukje van een toren. Het stratenplan rond de grote pleinen, Zand, Markt en Burg en de poortstraten krijgt vorm. De Sint-Salvatorskerk, de OLV-Kerk, de Sint-Donaaskerk en enkele kleinere kerken worden vermeld. Burgerhuizen zijn nauwelijks bewaard. Een uitzondering is het huis de Oude Steen in de Wollestraat (huidig Foltermuseum). Kenmerkend is het gebruik van natuursteen als bouwmateriaal. Van de vele houten gebouwen in de stad is niets overgebleven.
Vanaf de late middeleeuwen krijgt de stad definitief haar vorm. De tweede omwalling dateert uit de het eind van de 13de eeuw. In de Sint-Donaaskerk, de Sint-Salvatorskerk en de OLV-kerk zijn beschilderde grafkelders bewaard uit de 13de – 14de eeuw. Bij archeologisch onderzoek kwamen, verspreid over de stad, talrijke gebouwenresten aan het licht, meestal in baksteen (vanaf de 13de eeuw). Dankbare vondsten zijn beerputten en waterputten die een blik gunnen in het dagelijkse leven van de bewoners. Een voorbeeld van zo’n beerput is deze waarvan de inhoud tentoongesteld is in het Sint-Franciscus Xaverius ziekenhuis aan de Spaanse Loskaai. Het betreft een beerput uit de 15de eeuw, die hoorde bij het Hof van Castilië en Leon in de Spanjaardstraat. De inhoud van een postmiddeleeuwse beerput is te zien in het Hof Van Watervliet aan de Oude Burg..
Het archeologisch onderzoek bracht in Brugge heel wat resten aan het licht die in verband gebracht kunnen worden met laatmiddeleeuwse ambachten. Er zijn de pottenbakkers aan de Potterierei, de leerlooiers in de Eekhoutstraat en de Garenmarkt en de Ververs aan de Verversdijk.
Tenslotte zijn er de vele laat- en postmiddeleeuwse kloosters waarvan sporen werden aangetroffen: de minderbroeders aan het Pandreitje, de Capucijnen op het zand, de Dominicanen aan de Predikherenrei en de JezuIeten aan de Boomgaardstraat/Verversdijk.

  • Titel Op zoek naar het onzichtbare Brugge, Archeologische verkenningstocht doorheen Brugge
  • Soort activiteit Begeleide wandeling
  • Datum zondag 11 september
  • Waar Burghotel, Burg
  • Duur ca. 1u30 à 2 uur
  • Organisatie Raakvlak
  • Reservatie ENKEL OP RESERVATIE
  • Laatst bijgewerkt op 08-08-2016